Mở một trang chơi cờ online, người mới thấy ngay hàng loạt lựa chọn: một phút, ba phút, năm phút, mười phút, ba mươi phút. Nhiều người chọn ván ngắn vì nhanh, vì hồi hộp, vì có thể chơi hàng chục ván một buổi tối. Nhưng nếu mục tiêu là tiến bộ, lựa chọn đó thường là sai.
Bài này giải thích vì sao ván dài giúp người mới tiến bộ nhanh hơn, gợi ý thể thức theo từng giai đoạn, và khi nào mới nên chơi cờ chớp. Tổng quan các thể thức có trong bài thể thức thời gian.
Vì sao ván dài tốt hơn cho người mới
- Có thời gian áp dụng những gì đã học. Bạn vừa học đòn ghim, nhưng trong ván ba phút, bạn không có thời gian tìm nó. Trong ván mười lăm phút, bạn có.
- Có thời gian kiểm tra trước mỗi nước. Thói quen quan trọng nhất của người mới là hỏi "đối phương vừa đe doạ gì?" và "quân mình nào đang treo?". Thói quen này cần thời gian để hình thành.
- Ván có chất lượng để xem lại. Ván chớp đầy những nước đi vội, khó rút ra bài học. Ván dài phản ánh đúng khả năng suy nghĩ của bạn.
- Ít phụ thuộc tốc độ tay. Ở ván ngắn, người thắng thường là người đi nhanh hơn, không phải người đi hay hơn.
Thể thức gợi ý theo giai đoạn
| Giai đoạn | Thể thức gợi ý | Lý do |
|---|---|---|
| Vài tuần đầu | Không giới hạn thời gian, hoặc 30 phút | Tập trung nắm luật, không bị áp lực |
| Vài tháng đầu | 15 phút + 10 giây mỗi nước | Đủ thời gian suy nghĩ, bắt đầu làm quen đồng hồ |
| Khi đã chơi vững | 10 phút + 5 giây, xen kẽ ván dài hơn | Vẫn có thời gian tính, luyện thêm tốc độ |
| Khi muốn giải trí | 3 phút + 2 giây hoặc 5 phút + 3 giây | Vui, nhưng không nên là thể thức chính |
Con số sau dấu cộng là số giây cộng thêm mỗi nước (cộng giây). Cộng giây giúp bạn không bị thua vì hết giờ trong một thế đang thắng. Xem cộng giây là gì.
Chơi ván không giới hạn thời gian
Trong vài tuần đầu, không giới hạn thời gian là lựa chọn tốt nhất. Bàn cờ trên trang chơi cho phép chơi với máy không tính giờ: bạn có thể nghĩ bao lâu tùy thích, thử tính nhiều hướng, và học luật mà không bị áp lực.
Khi đã chơi trọn vẹn được nhiều ván không sai luật, hãy chuyển dần sang ván có thời gian để làm quen với đồng hồ.
Dùng thời gian thế nào trong ván dài
Có thời gian không có nghĩa là dùng đều cho mọi nước. Gợi ý:
- Khai cuộc: đi nhanh vừa phải theo nguyên tắc. Đừng tiêu năm phút cho nước thứ ba.
- Trung cuộc: dành nhiều thời gian nhất, nhất là ở những thời điểm quyết định: khi có quân bị tấn công, khi có thể đổi quân, khi đối phương vừa đi một nước bất ngờ.
- Tàn cuộc: tính kỹ, nhưng giữ một phần thời gian dự phòng.
Chi tiết trong bài quản lý thời gian.
Khi nào nên chơi cờ chớp
Cờ chớp (thường dưới ba phút mỗi bên) và cờ nhanh ngắn (ba tới năm phút) có ích khi:
- Bạn đã có nền tảng: nắm chiến thuật cơ bản, ít mất quân vô lý trong ván dài.
- Bạn muốn luyện một khai cuộc: chơi nhiều ván để quen những nước đầu.
- Bạn muốn giải trí: sau một ngày dài, vài ván chớp là cách thư giãn.
Nhưng hãy giữ tỷ lệ: phần lớn ván để học nên là ván dài. Nhiều người chơi thấy tiến bộ chậm lại rõ rệt khi chuyển sang chơi hoàn toàn cờ chớp.
Dấu hiệu bạn đang chơi quá nhanh
- Hay thua vì những nước hớ mà nhìn lại thấy rõ ràng.
- Thường xuyên hết giờ hoặc còn rất ít thời gian.
- Không nhớ được vì sao mình đi một nước nào đó.
- Chơi liên tục hàng chục ván mà không xem lại ván nào.
- Cảm thấy bực bội sau mỗi buổi chơi.
Nếu thấy mình ở đây, hãy chuyển sang ván dài hơn trong vài tuần.
Cờ chớp và tâm lý
Ván ngắn có một mặt trái ít được nói tới: dễ gây nghiện chơi tiếp. Thua một ván, muốn gỡ ngay; thua ván nữa, lại muốn gỡ. Sau một buổi tối, bạn chơi ba mươi ván, thua hai mươi, và không học được gì.
Một quy tắc hữu ích: thua ba ván liền thì nghỉ. Đứng dậy, uống nước, làm việc khác. Quay lại sau với đầu óc tỉnh táo.
Kết hợp ván dài và ván ngắn trong một tuần
Một tuần mẫu cho người đã chơi được vài tháng:
- Ba buổi: mỗi buổi một ván mười lăm phút trở lên, xem lại ngay sau ván.
- Hai buổi: giải bài tập chiến thuật mười lăm phút, không chơi ván.
- Cuối tuần: vài ván ngắn cho vui, và một ván dài với bạn bè hoặc câu lạc bộ.
Cách chia này giữ được niềm vui của ván nhanh mà không đánh đổi việc học.
Những câu hỏi người mới hay đặt
"Chơi ván dài chán quá." Ván mười lăm phút không quá dài. Nếu thấy chán, có thể là bạn chưa có thói quen dùng thời gian để suy nghĩ. Hãy thử đặt câu hỏi trước mỗi nước.
"Bạn bè đều chơi chớp." Chơi chớp với bạn cho vui cũng được. Chỉ cần dành thêm vài ván dài mỗi tuần để học.
"Chơi chớp nhiều có làm mình nhanh hơn không?" Có, nhưng nhanh mà sai thì không giúp gì. Hãy đi đúng trước, rồi mới đi nhanh.
Câu hỏi thường gặp
Người mới nên chơi ván bao nhiêu phút?
Vài tuần đầu không giới hạn thời gian hoặc khoảng ba mươi phút. Sau đó khoảng mười lăm phút cộng mười giây mỗi nước.
Cờ chớp có giúp tiến bộ không?
Có một phần, nhưng với người mới, ván dài giúp tiến bộ nhanh hơn nhiều.
Cộng giây là gì?
Là số giây được cộng thêm vào đồng hồ sau mỗi nước đi, giúp tránh thua vì hết giờ.
Bao giờ nên chuyển sang ván ngắn hơn?
Khi bạn đã nắm chiến thuật cơ bản và ít mất quân vô lý trong ván dài.
Chơi bao nhiêu ván mỗi ngày là đủ?
Với ván dài, một hai ván có xem lại tốt hơn nhiều so với hàng chục ván chớp không xem lại.
