Cờ chớp, thường là ba tới năm phút mỗi bên hoặc ít hơn, là hình thức chơi cờ online phổ biến nhất. Nó vui, nhanh, vừa khít một giờ nghỉ, và mỗi ván cho kết quả ngay. Với nhiều người, cờ chớp gần như là cách chơi cờ duy nhất.
Nếu bạn muốn giỏi lên, hẳn bạn đã tự hỏi: cờ chớp giúp mình hay kìm mình lại? Câu trả lời thật là "cả hai", tuỳ cách bạn dùng nó. Bài này giải thích cờ chớp rèn được gì, nó lặng lẽ làm hỏng gì, dấu hiệu bạn đang chơi quá nhiều, và cách pha trộn với ván chậm. Tổng quan về các thể thức có trong thể thức thời gian.
Cờ chớp rèn được gì
- Nhận diện mẫu: thấy rất nhiều thế cờ trong thời gian ngắn giúp bạn quen với các mẫu chiến thuật và vị trí quân điển hình.
- Quen khai cuộc: chơi đi chơi lại cùng một khai cuộc giúp những nước đầu "vào tay".
- Ra quyết định thực tế: cờ chớp buộc bạn chọn nước hợp lý mà không cần tính hoàn hảo. Đây là một kỹ năng thật, dùng được ở mọi thể thức.
- Quản lý thời gian dưới áp lực: bạn học cách không tiêu nửa đồng hồ cho một nước.
- Niềm vui: niềm vui giữ bạn chơi cờ nhiều năm. Điều đó quan trọng.
Cờ chớp lặng lẽ làm hỏng gì
- Độ sâu tính toán: trong cờ chớp, hiếm khi bạn tính quá vài nước. Nếu đó là cách chơi duy nhất, bạn mất thói quen tính sâu.
- Kỷ luật kiểm tra: câu hỏi "có quân nào bị treo không?" thường bị bỏ qua trong ván nhanh. Bỏ qua mãi, nó biến mất khỏi cả ván chậm.
- Học từ sai lầm: ván chớp chồng chất rất nhanh, hầu như không ai xem lại. Cùng một lỗi lặp lại mãi.
- Kiểm soát cảm xúc: thua nhanh thì đau, và ván tiếp theo chỉ cách một cú bấm. Dễ dẫn tới chơi trong bực bội, càng chơi càng tệ.
Dấu hiệu bạn đang chơi chớp quá nhiều
- Điểm cờ chớp tăng, nhưng kết quả ở ván chậm không tiến.
- Bạn chơi hàng chục ván một buổi và gần như không nhớ ván nào.
- Bạn thường thấy bực bội sau khi chơi.
- Bạn lặp đi lặp lại cùng một kiểu nước hớ.
- Bạn không đủ kiên nhẫn ngồi một ván mười lăm phút.
Nếu thấy mình ở vài dấu hiệu trên, đã tới lúc cân bằng lại.
Ai nên chơi cờ chớp nhiều
- Người đã có nền tảng, ít mất quân vô lý trong ván chậm.
- Người đang luyện khai cuộc, cần lặp lại nhiều.
- Người chơi hoàn toàn vì vui, không đặt mục tiêu tiến bộ cụ thể.
Ai nên hạn chế
- Người mới, đang xây thói quen kiểm tra đe doạ. Ván chậm cho thời gian để luyện thói quen đó. Xem người mới nên chơi bao nhiêu phút.
- Người đang chững lại ở ván chậm. Có thể quá nhiều cờ chớp là một phần nguyên nhân.
Một tuần pha trộn hợp lý
| Hoạt động | Tần suất |
|---|---|
| Ván chậm (15 phút + 10 giây trở lên), có xem lại | 3 ván mỗi tuần |
| Bài tập chiến thuật | 15 phút, hầu hết các ngày |
| Cờ chớp, cho vui hoặc luyện khai cuộc | Vài ván, 2–3 buổi mỗi tuần |
| Học tàn cuộc | Một lần mỗi tuần |
Ý chính: ván chậm để học, cờ chớp để luyện và để vui.
Làm cờ chớp có ích hơn
- Dùng cộng giây: 3+2 hoặc 5+3 cho bạn chút thời gian đệm, bớt thua vì hết giờ thuần tuý. Xem cộng giây là gì.
- Đặt giới hạn trước: quyết định trước khi chơi, ví dụ năm ván rồi dừng.
- Dừng sau hai ba ván thua liên tiếp: nghỉ. Chơi trong bực bội là có thật.
- Xem lại một ván mỗi buổi: chọn ván thú vị nhất, dành năm phút.
- Luyện một khai cuộc mỗi buổi: dùng cờ chớp có chủ đích.
Cờ chớp và điểm số
Điểm cờ chớp dao động rất nhanh. Một buổi tốt có thể thêm nhiều điểm, một buổi tệ lấy lại ngay. Đừng đọc quá nhiều vào những thay đổi ngắn hạn. Nếu muốn đo tiến bộ, hãy nhìn điểm ở ván chậm theo tháng. Xem xếp hạng online.
Những lỗi hay gặp
Chơi chớp khi mệt. Những buổi chớp khuya là nơi nhiều điểm biến mất.
Chơi để gỡ. "Thêm một ván để gỡ" thường thành mười ván.
Chỉ chơi chớp. Bạn sẽ nhanh, nhưng có thể không mạnh hơn.
Không bao giờ xem lại. Một ván chớp không xem lại chỉ là giải trí.
Cờ chớp như một bài kiểm tra
Có một cách dùng cờ chớp khá hay: coi nó như bài kiểm tra xem kiến thức đã thành phản xạ chưa. Nếu bạn vừa học một mẫu chiến thuật hoặc một khai cuộc, chơi vài ván chớp và xem mình có dùng được nó khi không có thời gian suy nghĩ không. Nếu có, kiến thức đã "vào tay". Nếu chưa, cần luyện thêm ở ván chậm và bài tập.
Cách dùng này biến cờ chớp từ thói quen giết thời gian thành một công cụ đo tiến bộ. Chỉ cần nhớ giữ nó ở vai trò kiểm tra, không để nó thay thế việc học ở ván chậm.
Câu hỏi thường gặp
Cờ chớp có hại cho việc tiến bộ không?
Không tự nó. Cờ chớp giúp nhận diện mẫu và luyện khai cuộc. Vấn đề xuất hiện khi nó thay thế hoàn toàn ván chậm và việc xem lại.
Người mới có nên chơi cờ chớp?
Một ít cho vui thì được. Nhưng phần lớn ván của người mới nên chậm hơn, để xây thói quen suy nghĩ tốt.
Mỗi ngày chơi bao nhiêu ván chớp là hợp lý?
Tuỳ mục tiêu, nhưng đặt giới hạn cố định trước khi chơi, ví dụ năm ván, giúp tránh chơi trong bực bội.
Cờ chớp có giúp tính toán tốt hơn không?
Không nhiều. Nó cải thiện trực giác và tốc độ, còn tính sâu được rèn tốt hơn qua ván chậm và bài tập.
Thể thức chớp nào tốt để học?
Những thể thức có cộng giây như 3+2 hay 5+3, vì chúng cho chút thời gian thở và thưởng cho nước hay hơn là bấm nhanh. Các bài khác có trong mục cờ nhanh.
