Ngày nay, phần lớn ván cờ online được chơi trên điện thoại: trong giờ nghỉ trưa, trên xe buýt, trước khi ngủ. Điện thoại tiện, luôn trong túi, nhưng cũng có những bất lợi riêng: màn hình nhỏ, dễ chạm nhầm, dễ bị thông báo làm gián đoạn.
Bài này gợi ý cách thiết lập để bớt đi nhầm, chọn thể thức hợp với màn hình nhỏ, giữ tập trung, và chăm sóc mắt khi chơi lâu. Nếu mới bắt đầu chơi online, đọc trước chơi cờ vua online: bắt đầu.
Vì sao trên điện thoại dễ đi nhầm
- Màn hình nhỏ: mỗi ô cờ chỉ bằng đầu ngón tay, dễ chạm sang ô bên cạnh.
- Ngón tay che bàn cờ: khi kéo quân, ngón tay che mất một phần bàn cờ, có thể không thấy quân đối phương đang nhắm tới.
- Tư thế không ổn định: đang đi bộ, đang trên xe, tay rung.
- Bị gián đoạn: một thông báo bật lên đúng lúc bạn đang đi quân.
Kết quả là những nước "hớ" không phải do suy nghĩ sai, mà do thao tác sai. Loại lỗi này hoàn toàn tránh được.
Thiết lập để bớt đi nhầm
Chạm để chọn thay vì kéo
Hầu hết ứng dụng và trang chơi cờ cho phép hai cách đi quân: kéo thả hoặc chạm quân rồi chạm ô đích. Trên điện thoại, chạm hai lần thường chính xác hơn, vì ngón tay không phải di chuyển trên màn hình.
Bàn cờ trên trang chơi hỗ trợ cả hai cách: chạm vào quân, các ô đi được sẽ hiện ra, rồi chạm vào ô đích.
Bật xác nhận nước đi (nếu có)
Một số ứng dụng có tuỳ chọn xác nhận nước đi: sau khi chọn nước, bạn phải bấm thêm một lần để xác nhận. Cách này chậm hơn một chút nhưng gần như loại bỏ hoàn toàn nước đi nhầm. Rất nên bật khi chơi ván dài.
Hiện các ô đi được
Bật tuỳ chọn hiện các ô mà quân có thể đi tới. Nó giúp bạn thấy ngay nếu mình chạm nhầm quân.
Xoay ngang hoặc dùng máy tính bảng
Nếu có thể, xoay điện thoại ngang hoặc dùng máy tính bảng cho ván dài để bàn cờ lớn hơn.
Chọn thể thức hợp màn hình nhỏ
- Tránh cờ chớp một phút trên điện thoại: thao tác không kịp, dễ chạm nhầm, và thua vì tay chứ không vì đầu.
- Ưu tiên ván có cộng giây: mười phút cộng năm giây hoặc dài hơn cho bạn thời gian thao tác cẩn thận. Xem cộng giây là gì.
- Cờ thư (ván theo ngày): một số trang có thể thức mỗi nước được đi trong một hoặc vài ngày. Rất hợp với điện thoại: bạn đi một nước lúc rảnh, không cần ngồi liền một mạch.
Người mới nên xem thêm người mới nên chơi bao nhiêu phút.
Giữ tập trung
- Bật chế độ không làm phiền trước khi bắt đầu một ván có thời gian. Một thông báo bật lên có thể làm bạn mất cả ván.
- Không chơi khi đang đi bộ hay lái xe. Nghe hiển nhiên nhưng vẫn nhiều người làm. Vừa nguy hiểm, vừa chơi dở.
- Chọn ván phù hợp với thời gian rảnh. Chỉ có năm phút chờ xe thì đừng bắt đầu một ván mười lăm phút. Bỏ ván giữa chừng là mất điểm và thiếu tôn trọng đối thủ.
- Chơi ít ván mà tập trung tốt hơn nhiều ván mà lơ đãng.
Chăm sóc mắt và cơ thể
- Nghỉ sau mỗi vài ván: nhìn ra xa vài chục giây để mắt được thư giãn.
- Chỉnh độ sáng hợp với môi trường. Buổi tối nên giảm độ sáng hoặc dùng chế độ tối.
- Không chơi sát giờ ngủ quá lâu: ánh sáng màn hình và sự căng thẳng của ván cờ có thể làm khó ngủ.
- Giữ tư thế: đưa điện thoại lên ngang tầm mắt hơn thay vì cúi gập cổ.
Xem lại ván trên điện thoại
Xem lại trên điện thoại được, nhưng màn hình nhỏ khó nhìn tổng thể. Một gợi ý:
- Trên điện thoại, đánh dấu những ván cần xem lại, hoặc lưu lại đường dẫn.
- Khi có máy tính hoặc máy tính bảng, xem lại kỹ trên màn hình lớn.
Xem tự xem lại ván thua để biết cách xem lại hiệu quả.
Với trẻ em chơi cờ trên điện thoại
Nếu con bạn chơi cờ trên điện thoại:
- Giới hạn thời gian chơi mỗi ngày.
- Dùng tài khoản phù hợp độ tuổi, tắt trò chuyện với người lạ nếu có thể.
- Khuyến khích chơi trên bàn cờ thật xen kẽ, cùng gia đình hoặc bạn bè.
Xem thêm các bài trong mục chơi cờ online.
Mạng yếu và mất kết nối
Chơi trên điện thoại cũng có nghĩa là phụ thuộc vào mạng di động. Khi mạng chập chờn, đồng hồ của bạn vẫn chạy trên máy chủ dù nước đi chưa gửi được.
- Tránh ván có thời gian khi đang di chuyển qua vùng sóng yếu, như trên xe hay trong thang máy.
- Ưu tiên wifi ổn định cho ván quan trọng.
- Nếu hay rớt mạng, chọn cờ thư hoặc chơi với máy ở chế độ không tính giờ.
Những lỗi hay gặp
Chơi cờ chớp trên điện thoại khi đang vội. Thua vì thao tác, rồi bực bội.
Không tắt thông báo. Bị gián đoạn giữa ván.
Kéo quân khi tay đang rung. Chạm hai lần chính xác hơn.
Bắt đầu ván khi không đủ thời gian. Phải bỏ ván giữa chừng.
Chơi liên tục hàng giờ trước khi ngủ. Mỏi mắt, khó ngủ, và chơi dở dần.
Câu hỏi thường gặp
Chơi cờ trên điện thoại có kém hơn máy tính không?
Về thao tác thì có bất lợi, nhất là ở ván ngắn. Với ván dài và thiết lập đúng, chênh lệch không đáng kể.
Làm sao tránh đi nhầm trên điện thoại?
Dùng cách chạm quân rồi chạm ô đích thay vì kéo, bật xác nhận nước đi nếu có, và tránh ván quá ngắn.
Thể thức nào hợp với điện thoại?
Ván có cộng giây từ mười phút trở lên, hoặc cờ thư đi theo ngày.
Có nên cho trẻ chơi cờ trên điện thoại?
Có thể, nhưng nên giới hạn thời gian, dùng tài khoản phù hợp độ tuổi và xen kẽ với bàn cờ thật.
Chơi cờ trên điện thoại trước khi ngủ có sao không?
Chơi ngắn thì không sao, nhưng chơi lâu có thể gây mỏi mắt và khó ngủ.
